Cậu bé người Trung Quốc học lập trình trước khi vào cấp một

Với cặp kính gọng đen, Vita, cậu bé 8 tuổi ở Thượng Hải, đăng nhập vào một kênh học lập trình trên mạng với tư cách giáo viên.

Vita hồi tháng 8 thành lập kênh hướng dẫn lập trình trên trang Bilibili, nền tảng phát video trực tuyến của Trung Quốc, tới nay đã thu hút gần 60.000 người theo dõi và hơn một triệu lượt xem.

“Lập trình không dễ, những cũng không quá khó, ít nhất là không như mọi người tưởng tượng”, Vita cho biết. Trên kênh của mình, cậu bé kiên nhẫn từng bước hướng dẫn các học viên, hầu hết lớn tuổi hơn, thông qua một ứng dụng lập trình có tên Swift Playgrounds.

Đôi lúc Vita cố tình phạm lỗi, giúp học viên nhìn ra những lỗi sai thường gặp để tránh. “Dạy người khác cũng là cách để cháu học thêm những điều mới”, cậu bé nói.

Bố của Vita hướng dẫn con lập trình một trò chơi trên máy tính tại Thượng Hải, Trung Quốc hồi tháng 11. Ảnh: AFP.

Bố của Vita hướng dẫn con lập trình một trò chơi trên máy tính tại Thượng Hải, Trung Quốc hồi tháng 11. Ảnh: AFP.

Vita nằm trong số những trẻ em Trung Quốc học lập trình trước cả khi vào tiểu học. Xu hướng này lan truyền ngày càng mạnh mẽ dựa trên niềm tin của các bậc phụ huynh rằng kỹ năng lập trình vô cùng cần thiết cho thanh thiếu niên Trung Quốc, bởi chính phủ nước này đang đẩy mạnh phát triển công nghệ.

Bắc Kinh hồi năm 2017 ban hành kế hoạch phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó đề xuất giảng dạy môn lập trình ở cả tiểu học và trung học. Nước này đã xuất bản cuốn sách giáo khoa AI đầu tiên vào năm ngoái. Tỉnh Chiết Giang thậm chí đưa môn này vào kỳ thi tuyển sinh đại học.

Zhou Ziheng, bố của Vita, một dịch giả tự do chuyên dịch sách khoa học và công nghệ, là người biên tập các video và giúp điều hành kênh của con mình. Anh bắt đầu dạy con cách viết mã từ khi cậu bé 5 tuổi. “Tôi học lập trình từ nhỏ, nên luôn tin rằng để Vita học môn này ở độ tuổi đó là điều bình thường”, Zhou giải thích.

Năm Vita lên 4, họ đã “khởi động” bằng cách cùng chơi một số trò liên quan đến lập trình, sử dụng các biểu tượng để thay thế mã. Sau khi nhận thấy con trai chơi rất giỏi, Zhou quyết định cho cậu bé tiếp xúc với các dòng mã thực sự.

Hồi mùa hè, Vita khiến bố mình phải bất ngờ khi viết lại thành công các mã của một ứng dụng không hoạt động trong hệ thống do cậu bé tự cập nhật. “Tôi đề nghị cháu ghi ra hướng dẫn cách viết các mã này”, Zhou cho biết. Ý tưởng về lớp học trực tuyến ra đời từ đó.

Hầu hết bình luận dưới các video của Vita đều bày tỏ sự ngạc nhiên khi cậu bé có thể viết mã, thậm chí dạy lại người khác ở độ tuổi nhỏ như vậy. “Hồi lên 8, tôi mới vừa học cách sử dụng máy tính”, một người cho biết.

Khác với gia đình Vita, những phụ huynh không đủ khả năng hỗ trợ có thể gửi con tới các lớp học lập trình đang bùng nổ nhờ nhu cầu từ tầng lớp trung lưu ở Trung Quốc. Họ muốn trang bị những kỹ năng tốt nhất cho con mình sao cho phù hợp với xu hướng.

Theo dữ liệu của Analysys, một công ty phân tích internet Trung Quốc, giá trị thị trường của ngành giáo dục lập trình cho trẻ em tại nước này hồi năm 2017 đạt 7,5 tỷ nhân dân tệ (hơn một tỷ USD), dự tính vượt 37,7 tỷ nhân dân tệ (5,3 tỷ USD) vào năm 2020.

“Tại trường công lập của Trung Quốc, môn lập trình được dạy rất muộn so với các nước phát triển. Vì vậy, những lớp học ngoài giờ của chúng tôi bù đắp cho sự thiếu hụt này”, Pan Gongbo, tổng giám đốc trung tâm dạy lập trình Tongcheng Tongmei trụ sở ở Bắc Kinh, cho biết.

Lớp học lập trình tại một trung tâm ở thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: AFP.

Lớp học lập trình tại một trung tâm ở thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: AFP.

Học viên nhỏ nhất tại trung tâm này mới lên ba. Với những đứa trẻ dưới 6 tuổi, trung tâm cung cấp một chương trình đặc biệt, bao gồm các hoạt động như lắp Lego, trò chơi cũng sử dụng kiến thức và kỹ năng lập trình.

Theo Pan, trẻ em 6 hoặc 7 tuổi hoàn toàn đủ khả năng học lập trình trong quá trình phát triển nhận thức. “Đừng đánh giá thấp tốc độ học của trẻ em. Trong một số khóa học của chúng tôi, lũ trẻ thậm chí tiếp thu nhanh hơn người lớn”, Pan cho biết.

Cậu bé 10 tuổi Ji Yingzhe đã học ngôn ngữ lập trình Python tại trung tâm được nửa năm. Trước đó, Ji cũng tham gia một học kỳ về xây dựng robot cơ bản, kiến thức mà cậu bé cảm thấy quá đơn giản. “Các mã đã được viết sẵn và tất cả việc cháu phải làm là sắp xếp các khối mã đó theo thứ tự”, Ji nói.

Bố của Ji quyết định đưa con đi học lập trình bởi cậu bé dành quá nhiều thời gian để chơi điện tử. Quy tắc mới được thiết lập là Ji chỉ có thể chơi những trò mà cậu bé tự tạo ra. Tới nay, Ji sắp hoàn thành phiên bản đơn giản của trò chơi nổi tiếng “Plants and Zombies”.

Hồi tháng 11, Vita tham gia một cuộc thi lập trình dành cho học sinh tiểu học do Hiệp hội Máy tính Thượng Hải tổ chức. Cậu bé đã dành hai tháng để học ngôn ngữ lập trình C++ với sự hỗ trợ của bố, sau đó tiến tới tận vòng chung kết dù là một trong những thí sinh nhỏ tuổi nhất cuộc thi.

Zhou cho biết tương lai phụ thuộc vào niềm đam mê và khả năng của Vita, nhưng anh muốn con trai mình phải thật khiêm tốn. “Tôi bảo cháu rằng ‘con vẫn chưa làm được bất cứ thứ gì đáng kể’. Đây chỉ là một bước trong chặng đường học lập trình”, anh nói.

Trong khi đó, Vita chia sẻ rằng việc sở hữu nhiều người theo dõi và hâm mộ cũng đủ khiến cậu bé hạnh phúc. “Lập trình là một thử thách lâu dài. Nhưng mọi người có thể tải ứng dụng và bắt đầu học ngay bây giờ”, cậu bé nói.

Ánh Ngọc (Theo AFP)