Kiện tụng chuyện ‘ăn chay, nghĩ mặn’ ở Mỹ

Một đạo luật của bang Arkansas cấm ghi từ ngữ như “thịt”, “xúc xích”… trên bao bì sản phẩm ăn chay. Tuy nhiên, thẩm phán tòa án liên bang của Mỹ vừa phán quyết tạm ngưng thực hiện đạo luật này.

Bánh mì kẹp dành cho người ăn chay có tên gọi Impossible Whopper được bán trong chuỗi Burger King – Ảnh: AFP

Thịt bò bít tết chay và bánh mì kẹp thịt chay là xu hướng ẩm thực mới ở Mỹ. Trong cuộc chiến pháp lý về ghi chú hướng dẫn trên bao bì sản phẩm, thức ăn chay đã đạt được thắng lợi đầu tiên.

Thức ăn chay không được ghi chữ “thịt”

Đạo luật bang Arkansas có hiệu lực từ tháng 7-2019 quy định cấm ghi các từ ngữ như “thịt”, “xúc xích”, “rô ti”, “bánh mì kẹp thịt” trên bao bì thức ăn chay cho dù có đi kèm theo các từ “ăn chay” hoặc “có nguồn gốc thực vật”.

Công ty vi phạm sẽ bị phạt 1.000 USD cho mỗi sản phẩm ghi nhãn không đúng quy định.

Sau đó, Công ty Tofurky ở Oregon chuyên sản xuất gà tây rô ti bằng đậu hũ đã nhân danh quyền tự do ngôn luận được tu chính án thứ nhất bảo đảm gửi đơn khiếu nại đạo luật của bang Arkansas.

Ngày 11-12-2019 (giờ địa phương), thẩm phán tòa án liên bang Kristine Baker thông báo tạm ngừng thực thi đạo luật nêu trên bang Arkansas trong thời gian chờ xem xét lại nội dung đạo luật.

Kiện tụng chuyện ăn chay, nghĩ mặn ở Mỹ - Ảnh 2.

Ông Jaime Athos – chủ công ty Tofurky với các sản phẩm ăn kiêng đóng hộp – Ảnh: FORTUNE

Ông Jaime Athos – chủ công ty Tofurky, giải thích: “Người tiêu dùng chọn sản phẩm có nguồn gốc thực vật không phải vì bị đánh lừa mà vì họ nhận thức được hậu quả ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường khi tiêu thụ sản phẩm động vật”.

Thẩm phán Kristine Baker giải thích Công ty Tofurky phải chịu tổn hại không thể khắc phục nếu đạo luật nêu trên vẫn còn hiệu lực và công ty cũng có cơ hội tiếp tục thắng kiện.

Phía Tofurky cho biết để làm đúng luật của bang Arkansas, công ty sẽ phải tốn gần 1 triệu USD thiết kế lại bao bì và chi phí tiết thị.

Xúc xích đậu hũ và phi lê gà chay lên ngôi

Các vụ kiện tương tự đã diễn ra tại các bang Missouri, Mississippi và Louisiana với sự hỗ trợ của Hiệp hội Quyền tự do dân sự Mỹ (ACLU), tổ chức phi lợi nhuận The Good Food Institute (chuyên hỗ trợ các sản phẩm ăn chay) và Quỹ Bảo vệ pháp lý động vật (ALDF).

Luật sư Brian Hauss của ACLU nhận xét: “Chúng tôi vui mừng vì tòa án đã ngăn chặn hành vi vi hiến. Nghị viện các bang đã thông qua hoặc xem xét đạo luật vô lý như thế cần phải lưu ý”.

Kiện tụng chuyện ăn chay, nghĩ mặn ở Mỹ - Ảnh 3.

Sản xuất thịt chay xắt lát tại Công ty Tofurky – Ảnh: FORTUNE

Nếu bít tết đậu nành đã có từ lâu, các công ty Mỹ đã nâng thức ăn chay lên tầm cao mới bằng cách sử dụng công nghệ hiện đại để sản xuất sản phẩm tiếp cận hương vị, màu sắc, mùi hoặc kết cấu y chang như thịt.

Bánh mì kẹp thịt làm từ lúa mì, xúc xích làm bằng đậu hũ và phi lê gà chay dần dần đã có chỗ đứng trong các cửa hàng thức ăn nhanh và trên kệ siêu thị ở Mỹ.

Theo The Good Food Institute, doanh số bán các sản phẩm chay tăng 23% trong năm 2018 ở Mỹ giữa những lo ngại về môi trường, phúc lợi động vật và sức khỏe con người.