‘Phở nước Mỹ hay chính đó là nước Mỹ của tôi’

Bạn có thể rời bỏ nước Mỹ nhưng nước Mỹ sẽ không rời bỏ bạn. Một trong số những điều luôn khiến tôi luôn nhớ về nước Mỹ, lạ lùng thay, lại là phở.

Những ngày cuối năm, thong thả ngồi bên sân nhà để đọc lại những điều cũ mình đã viết, nỗi nhớ nước Mỹ lại chợt trở về trong mùi phở. Nhất là khi đọc bản tin quán phở 79 ở khu Little Saigon, miền Nam California, vừa nhận giải thưởng danh giá James Beard Foundation Awards, ví như “Oscar của ẩm thực.”

Trước khi đến Mỹ, món ăn tôi ưa thích vẫn là bún bò Đà Nẵng. Bún bò Đà Nẵng khác bún bò ở Huế, ít mùi mắm ruốc hơn và không ăn kèm rau sống. Thế nhưng đến Mỹ và sống vài năm ở đây, sở thích ấy thay đổi, bây giờ đi đâu tôi cũng ăn phở.

Có lẽ, không cần dài dòng về việc món phở theo chân người Việt đi ra xứ người thế nào để rồi trở thành một món định danh cho nơi nào có cộng đồng Việt Nam sinh sống. Không chỉ người Việt nấu phở, ở Mỹ đôi khi vẫn bắt gặp quán phở của người… Nam Hàn. Dĩ nhiên dở hơn nhiều.

Một trong các thói quen của tôi khi ở Mỹ đó là hễ đi đến vùng nào lại cố tìm quán phở để ăn cho biết. Ăn phở như vậy thật ra chỉ để kiếm tìm những câu chuyện tha hương của người Việt, như những mảnh ghép tứ tán khắp phương trời, gắn cùng vận nước nổi trôi.

Trong một quán phở rất nhỏ dọc đường từ Houston đi Dallas, ông chủ quán phở trung niên ngạc nhiên khi nghe chúng tôi vừa lái xe đi qua khoảng 5-6 tiểu bang của nước Mỹ. Ông qua Mỹ từ năm 1983 và “chừng đó năm chỉ lo bán phở mà chưa từng đâu xa hơn thành phố đang sống.”

Hoặc, trong một quán phở bên rìa Las Vegas rực rỡ đèn màu, nằm khiêm tốn dọc đường như một lữ quán cho khách bộ hành rong ruổi.

Phở không còn là một món ăn mà phở như một cột mốc để giữ người Việt nhìn về ký ức.

Tôi vẫn nói với bạn bè từ khi còn ở nước Mỹ, phở ở Mỹ ngon hơn phở Việt Nam. Ngon không chỉ bởi nguyên liệu dồi dào, sạch sẽ mà ngon bởi vì bước vào một quán phở như phở 79 người ta được ăn lại tô phở như mùi vị ký ức của mình.

Chẳng tuần nào ở Little Saigon mà tôi lại không đến xếp hàng trước quán phở 79. Mặc cho bạn bè và người thân “cực lực phản đối” vì ép họ ăn mãi một món. Không biết tôi có phải là người chung thuỷ không nhưng quả thật nếu không ăn phở 79 thì tôi không ăn phở nơi nào khác nếu ở Little Saigon. Đến nỗi, bây giờ rời nước Mỹ mà bạn bè ở đó vẫn nhắn tin trêu ghẹo chuyện mê phở 79, tin nhắn về chuyện quán này vừa được trao giải là một ví dụ. Phở gắn kết người Việt là đó chứ còn đâu.

Một nhà báo gần đây có bài viết ví phở ở Mỹ và chuyện dân chủ. Đó là một bài viết thú vị. Còn tôi, phở 79 chỉ đơn giản gắn liền với một quãng đời tuổi trẻ vui vẻ với nước Mỹ, với bầu trời xanh ngắt của California, với ngôi trường cổ kính, với những người bạn – người anh đầy thân mến. Đó không chỉ là cái vị béo ngậy của tô nước dùng hầm kỹ từ đuôi bò, miếng thịt bò mềm của món tái, vị thơm ngát của những nhánh rau hay ngọt mát của cọng giá sống. Đó là một phần cuộc đời của tôi đã để lại nước Mỹ với đầy những hoài bão, mơ ước, niềm vui, nỗi nhớ…

Phở nước Mỹ hay chính đó là nước Mỹ của tôi. (Trung Bảo)