KҺȏпg aι mắc uпg tҺư mà kҺȏпg có lý do! Một cuộc kҺảo sát cҺo tҺấү Һầu Һết các trườпg Һợp uпg tҺư ƌḕu lιȇп quaп ƌếп sáu үếu tṓ пàү

 

KҺȏпg aι mắc uпg tҺư mà kҺȏпg có lý do! Một cuộc kҺảo sát cҺo tҺấү Һầu Һết các trườпg Һợp uпg tҺư ƌḕu lιȇп quaп ƌếп sáu үếu tṓ пàү

Theo "Báo cáo Tình trạng Ung thư Toàn cầu" mới đây của Tổ chức Y tế Thế giới, sẽ có 20,6 triệu ca mắc ung thư mới và 9,8 triệu ca tử vong do ung thư trên toàn thế giới vào năm 2024.

Để dễ hình dung hơn, cứ năm người thì có một người sẽ mắc ung thư, và con số này đang tăng lên đều đặn. Các nghiên cứu dự đoán rằng đến năm 2050, số ca ung thư toàn cầu sẽ tăng thêm 67%, đạt tổng cộng 34,4 triệu ca.

Nguyên nhân gây ung thư là gì? Chắc chắn không chỉ đơn giản là "vận rủi".

Dữ liệu dịch tễ học do trung tâm ung thư nước tôi công bố cho thấy, dựa trên độ tuổi trung bình là 74, nguy cơ mắc ung thư suốt đời là 22%. Những người bị ung thư thường có những đặc điểm này.

1. Chế độ ăn uống không lành mạnh

Câu tục ngữ "bệnh tật xâm nhập qua đường miệng" không hề phóng đại khi nói đến ung thư. Nước tôi có tỷ lệ mắc các khối u đường tiêu hóa cao, trong đó ung thư thực quản, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng chiếm khoảng một phần ba tổng số ca mắc mới các khối u ác tính.

Các nguyên nhân phổ biến bao gồm ăn quá nhiều muối, ăn quá nhiều thịt và ăn thức ăn quá nóng. Khi bạn tiêu thụ quá nhiều muối, áp suất thẩm thấu cao trong muối có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về dạ dày và có khả năng dẫn đến ung thư dạ dày theo thời gian. Ăn quá nhiều thịt là một yếu tố nguy cơ cao gây ung thư đại trực tràng.

Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng gen ILF3 đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh ung thư có thể hấp thụ một lượng lớn chất dinh dưỡng thông qua các tế bào khối u, từ đó gây ra sự phát triển ác tính. Thực phẩm giàu serine và methionine có thể dễ dàng thúc đẩy sự phát triển của khối u. Ăn quá nhiều đồ ăn cay nóng có thể làm tổn thương niêm mạc thực quản, và niêm mạc thực quản dễ bị biến đổi ác tính trong quá trình sửa chữa và bỏng lặp đi lặp lại.

Một vấn đề phổ biến khác là nhiều người lớn tuổi thích nấu một lượng lớn thức ăn cùng một lúc rồi hâm nóng lại để ăn nhiều bữa, điều này rất không tốt cho sức khỏe. Thức ăn thừa chứa hàm lượng nitrit cao, và việc tiêu thụ lâu dài có thể dẫn đến tích tụ nitrit trong cơ thể, làm tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa theo thời gian. Hơn nữa, thức ăn hâm nóng nhiều lần sẽ mất đi một lượng lớn giá trị dinh dưỡng. Vì vậy, nên kiểm soát lượng thức ăn nấu và tránh ăn thức ăn thừa càng nhiều càng tốt.

Thứ hai, không bao giờ bỏ điếu thuốc xuống.

Thuốc lá là chất gây ung thư nhóm 1 đã được biết đến, và cơ thể bạn sẽ ghi nhớ từng điếu thuốc bạn hút! Bạn càng hút nhiều, tác hại đến cơ thể càng lớn. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hút thuốc có liên quan trực tiếp đến sự phát triển của nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư phổi, ung thư vòm họng, ung thư miệng và ung thư đại trực tràng, trong đó mối liên hệ gần gũi nhất là với ung thư phổi. Về mặt lâm sàng, khoảng 80-90% trường hợp ung thư phổi có liên quan đến cả hút thuốc chủ động và thụ động; nói tóm lại, tất cả đều do hút thuốc gây ra.

Khói thuốc thụ động thậm chí còn có hại cho cơ thể hơn cả khói thuốc chủ động! Khi hút thuốc thụ động, khói thuốc hít vào không cháy hết, do đó hít phải nhiều chất độc hại hơn so với khi hút thuốc chủ động, bao gồm nhiều chất gây ung thư nhóm 1 đã được biết đến.

Đến đây, nhiều người sẽ nói, "Người này hút thuốc và sống thọ hơn 90 tuổi, trong khi những người không hút thuốc lại chết sớm hơn nhiều."

Đây thực chất là một vấn đề về xác suất, một ví dụ điển hình của sai lệch do chọn lọc người sống sót.

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Ung thư Anh cho thấy rằng nguy cơ tích lũy mắc ung thư phổi ở tuổi 75 là 14-16% đối với người hút thuốc lâu năm và 20-25% đối với người hút thuốc nặng. Điều này có nghĩa là, trung bình, 15 người hút thuốc lâu năm sẽ mắc ung thư ở tuổi 75.

Xác suất mắc ung thư do hút thuốc lá là 0% hoặc 100%. Bạn có dám đặt cược rằng mình thuộc nhóm 0% may mắn đó không?

3. Không ngừng uống rượu

Rượu chủ yếu được chuyển hóa ở gan, nơi nó được chuyển hóa thành acetaldehyde, một chất gây ung thư đã được biết đến. Acetaldehyde có thể làm tổn thương cấu trúc DNA của tế bào và cản trở chức năng sửa chữa của chúng, về cơ bản là "bật đèn xanh" cho tế bào ung thư. Nguy hiểm hơn nữa, rượu có thể kết hợp với các vấn đề sức khỏe sẵn có, thói quen sinh hoạt không lành mạnh và khuynh hướng di truyền, do đó đẩy nhanh sự phát triển của ung thư.

Một nghiên cứu được công bố trên *Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ* chỉ rõ mối liên hệ trực tiếp giữa việc tiêu thụ rượu và tám loại ung thư. Chúng bao gồm ung thư miệng, ung thư họng, ung thư thanh quản, ung thư thực quản, ung thư vú, ung thư dạ dày và ung thư gan. Nói tóm lại, rượu có thể tấn công các cơ quan và mô trên khắp cơ thể. Hơn nữa, không có lượng rượu nào được coi là an toàn; ngay cả một lượng nhỏ cũng làm tăng nguy cơ ung thư!

4. Béo phì và thiếu vận động

Béo phì tự nó là một yếu tố nguy cơ độc lập đối với ung thư. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) từ lâu đã khẳng định rằng thừa cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ mắc ít nhất 13 loại ung thư, bao gồm ung thư thực quản, ung thư đại trực tràng, ung thư gan, ung thư vú, ung thư tuyến giáp, v.v.

Bên cạnh mối liên hệ với ung thư, béo phì còn liên quan trực tiếp đến sự phát triển của hơn 200 bệnh khác, bao gồm tiểu đường, bệnh gan nhiễm mỡ, huyết áp cao, bệnh tim và sỏi mật. Điều quan trọng cần hiểu là béo phì không chỉ là vấn đề về ngoại hình; nó là một mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với sức khỏe!

Một nghiên cứu năm 2025 được công bố trên tạp chí *Annals of Internal Medicine*, với sự tham gia của 42 quốc gia, chỉ ra rằng sự gia tăng tỷ lệ mắc ung thư ở khoảng 70% các quốc gia này có liên quan đến béo phì. Tình hình ở Trung Quốc cũng rất nghiêm trọng; dữ liệu từ Ủy ban Y tế Quốc gia cho thấy tỷ lệ thừa cân ở người trưởng thành Trung Quốc đã đạt 50,7%, và tỷ lệ béo phì là 16,4%.

Tuy nhiên, tập thể dục thường xuyên có thể giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.

Một nghiên cứu được công bố trên *Tạp chí Quốc tế về Dinh dưỡng Hành vi và Hoạt động Thể chất* chỉ ra rằng hoạt động thể chất nhiều hơn có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc ung thư nói chung, ung thư phổi và ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu bao gồm dữ liệu từ hơn 50.000 người tham gia ở độ tuổi 30-79, theo dõi mức độ hoạt động thể chất và các yếu tố lối sống như chế độ ăn uống và hút thuốc của họ.

Sau khi kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng khác, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng so với nhóm 25% người tham gia có mức độ hoạt động thể chất thấp, nhóm 25% người tham gia có mức độ hoạt động thể chất cao nhất có nguy cơ mắc ung thư tổng thể giảm 11%, nguy cơ mắc ung thư phổi giảm 25% và nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng giảm 26%.

5. Thiếu ngủ kéo dài và làm việc quá sức

Thiếu ngủ kéo dài và mệt mỏi quá mức đang trở thành những yếu tố ngày càng quan trọng thúc đẩy sự phát triển ung thư.

Thức khuya làm rối loạn đồng hồ sinh học tự nhiên của cơ thể, dẫn đến rối loạn nội tiết và suy giảm miễn dịch. Theo thời gian, điều này có thể tạo điều kiện cho tế bào ung thư phát triển. Hơn nữa, thức khuya làm tăng số lượng gốc tự do trong cơ thể, gây tổn thương DNA và làm tăng nguy cơ ung thư.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí *Nature Cell Biology* chỉ ra rằng căng thẳng mãn tính có thể làm ngừng hoạt động các gen chống ung thư, thúc đẩy sự phát triển thần kinh trong khối u và góp phần vào sự phát triển ung thư. Nghiên cứu được thực hiện trên chuột cho thấy rằng đau đớn, giam cầm và căng thẳng mãn tính đều kích hoạt sự giải phóng norepinephrine, làm tăng mức độ RNA trong tế bào ung thư. Chất này làm gián đoạn quá trình hấp thụ thần kinh trong khối u, đẩy nhanh sự phát triển thần kinh và thúc đẩy sự phát triển ung thư tuyến tụy.

6. Ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Với sự phát triển nhanh chóng của xã hội hiện đại, lượng khí thải từ xe cộ và nhà máy trong không khí ngày càng tăng. Các chất gây ô nhiễm như PM2.5 và benzen trong không khí có thể xâm nhập vào phổi qua đường hô hấp, làm tổn thương tế bào phổi và làm tăng nguy cơ ung thư phổi.

Một vấn đề khác là ô nhiễm thực phẩm. Dư lượng thuốc trừ sâu, dư lượng thuốc thú y và các chất phụ gia bất hợp pháp trong thực phẩm có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan và thận, gây tổn thương DNA và tăng nguy cơ ung thư.

Ung thư có liên quan đến nhiều yếu tố. Điều chúng ta có thể làm là thay đổi những chi tiết nhỏ trong cuộc sống, duy trì thói quen sinh hoạt và ăn uống lành mạnh, và khám sức khỏe định kỳ. Tất cả những điều này đều rất hữu ích trong việc phòng ngừa ung thư.